Als Europa niet kiest voor eIDAS 2.0, leveren Apple en Google de wallets en laten wij soevereiniteit én economische kansen liggen.

​De stille kans van eIDAS 2.0

Het is opvallend hoe weinig aandacht er is voor digitale identiteit als strategisch vraagstuk. Terwijl Europa druk is met AI, cloudsoevereiniteit en Big Tech-regulering, voltrekt zich hier een verandering die minstens zo fundamenteel is.

Europa krijgt iets zeldzaams terug: regie

Met eIDAS 2.0 en de Europese EUDI-wallet krijgt Europa iets in handen wat zeldzaam is geworden: praktische regie over een kernlaag van onze digitale samenleving. Niet symbolisch en niet alleen op papier, maar in de dagelijkse interactie tussen burgers, bedrijven en overheden.

Wie bepaalt wie jij bent?

Digitale identiteit gaat niet over technologie alleen. Het gaat over wie bepaalt wie jij bent in de digitale wereld. Tot nu toe is dat antwoord ongemakkelijk duidelijk. Apple, Google en een handvol andere platforms fungeren als feitelijke identiteitslaag. Hun wallets, hun ecosystemen, hun voorwaarden. Handig en efficiënt, maar tegelijk een afhankelijkheid die we in andere domeinen onwenselijk vinden.

Van platformmacht naar burgerregie

eIDAS 2.0 doorbreekt dat patroon. Voor het eerst wordt op Europese schaal vastgelegd dat digitale identiteit bij mensen hoort, niet bij platforms. Dat betekent dat Europa, als het dit serieus doorvoert, letterlijk de regie kan terugnemen. Over toegang tot diensten. Over datastromen. Over de spelregels van vertrouwen.

Macht, regie en economische kansen, wat wil je nog meer?

Dat digitale identiteit zo weinig aandacht krijgt, is misschien juist omdat de impact structureel wordt onderschat. Het is geen app, geen productlancering en geen hype. Maar het is wél infrastructuur. En infrastructuur bepaalt hoe economieën functioneren.

Met een goed werkende Europese digitale identiteit verandert de manier waarop we samenwerken fundamenteel. Grensoverschrijdend zaken doen wordt eenvoudiger. Vertrouwen wordt herbruikbaar. Organisaties hoeven niet telkens opnieuw identiteit, bevoegdheden of betrouwbaarheid vast te stellen.

In de zorg betekent dit minder administratieve lasten bij gegevensuitwisseling en snellere toegang tot zorg over de grens. In finance maakt het onboarding, KYC- en complianceprocessen efficiënter en goedkoper. In mobiliteit en logistiek vereenvoudigt het toegang tot systemen, vergunningen en diensten. En op de arbeidsmarkt wordt het makkelijker om diploma’s, kwalificaties en bevoegdheden Europees te benutten.

Juist dát is de economische kracht van eIDAS 2.0. Lagere transactiekosten en hogere productiviteit, vooral voor Europese mkb’ers die nu vastlopen in nationale verschillen en bureaucratie.

Niet kiezen is ook kiezen voor Apple en Google

Stel dat Europa deze kans niet grijpt. Dan is het scenario voorspelbaar. Steeds meer publieke en private diensten leunen op de wallets en identiteitsdiensten van Apple en Google. Niet omdat dat ideologisch gewenst is, maar omdat het praktisch zo uitkomt. Soevereiniteit verdwijnt dan niet in één klap, maar stap voor stap.

Dit is geen overheidsproject, maar een marktkans

Daarom is eIDAS 2.0 niet alleen een beleidsdossier. Het is ook een kans voor bedrijven. Voor nieuwe diensten, nieuwe vormen van vertrouwen en nieuwe businessmodellen waarin privacy en regie geen compliance-eis zijn, maar een ontwerpprincipe. Wie nu experimenteert, bouwt mee aan de volgende digitale laag van Europa.

Wie de sleutel heeft, heeft de macht

Het bijzondere is niet dát deze kans er is. Het bijzondere is dat we er zo weinig over praten. Digitale soevereiniteit begint niet bij staten of instellingen, maar bij iets veel fundamentelers: wie de sleutel heeft tot onze identiteit. Waar wachten we nog op?

Over Bram

Ondernemer in de security industrie, kritisch, analytisch en hands-on. Directeur Beyond Products B.V.

Bram begon zijn carrière in de bescherming van vitale infrastructuur voor de Ministeries van BZK, V&J en EZ. Na zijn tijd bij de overheid, werkte Bram bij Securitas met een focus op technologie en innovatie. Sinds 2015 is hij zelfstandig ondernemer, gespecialiseerd in het ontwikkelen en vermarkten van nieuwe innovaties. Hij vervulde interim functies bij Fox-IT, Imbema, en Quinyx AB. Bram is opgeleid aan de Nyenrode Business Universiteit en JADS University.

Bram is sinds 2020 oprichter en directeur van Beyond Products B.V., een strategisch marketingbureau op het gebied van Security en IT. Ook heeft hij het boek Security Innovation Stories geschreven, waaruit dit platform is ontstaan.

Bram zet zich voornamelijk in voor innovatie in cybersecurity, omdat daar volgens hem nog veel te halen valt. In zijn columns beschrijft hij cybersecurity principes en de brug naar innovatie.