Stefan van Dooren: “Grip op externe toegang in de maakindustrie is vooral verandermanagement.”

​In de maakindustrie groeien OT en IT steeds verder naar elkaar toe. NIS2 verplicht fabrieken in kritieke sectoren om controle te hebben over verbindingen van derden, terwijl de dreiging van cyberaanvallen toeneemt. Daarom willen ze zelf de regie houden over wie er toegang heeft tot hun machines. Op het punt waar machinebouwers op afstand service verlenen, levert dat nog altijd wrijving op. Stefan van Dooren, productmanager bij IXON, vertelt in deze aflevering van Security Innovation Stories, opgenomen op Cybersec Netherlands 2026, waarom grip op externe toegang vooral verandermanagement is.

Externe toegang als raakvlak tussen OT en IT

Een productielijn bestaat vaak uit machines van verschillende bouwers. Wie vroeger een storing had in een machine die naar Australië was verscheept, stapte in het vliegtuig. Tegenwoordig wordt er via remote access op afstand meegekeken, een verbinding met het fabrieksnetwerk die al jaren draait op vertrouwen tussen partners. Wordt een leverancier zelf gehackt, dan biedt dat vertrouwen geen bescherming en kan de productie zomaar stil komen te liggen. Het kan ook zonder kwade opzet misgaan, zoals in een bakkerij waar de machinebouwer op afstand een machine liet draaien terwijl de technische dienst eraan sleutelde. Fabrieken willen die verbindingen daarom zelf in de hand houden, en dat raakt de machinebouwers.

"Van origine zijn OT en IT eigenlijk twee gescheiden werelden. We zagen dat machinebouwers vastlopen op het punt dat zij service willen verlenen, terwijl de fabrieken vanuit een IT-perspectief controle willen hebben over hoe die service verleend wordt."

Dat inzicht werd voor Stefan een kantelpunt. Bij externe toegang moeten OT en IT samenwerken, terwijl ze elk een eigen taal, eigen werktijden en eigen prioriteiten hebben. De frustratie die dat opleverde, was voor IXON reden om er een aparte business unit voor op te zetten. In die jaren leerde Stefan vooral dat het vraagstuk minstens zo veel in de samenwerking tussen mensen en afdelingen zit als in de techniek.

Waarom technische maatregelen alleen tekortschieten op de fabrieksvloer

Veel fabrieken zoeken die grip in eerste instantie in de techniek, bijvoorbeeld door de IT-afdeling firewallregels te laten beheren. Volgens Stefan botst dat met het ritme van de fabriek.

"Fabrieken gaan 24/7 door. IT-afdelingen werken vaak gewoon van acht tot vijf. Staat er een fabriek om drie uur 's nachts in storing, dan willen ze wel dat het brood gewoon gebakken wordt, zodat het de dag erna naar de supermarkt kan. Dan moet je niet afhankelijk zijn van een IT-partij die even een firewallregel openzet."

Bij grotere corporates ligt het probleem aan de andere kant. Daar zijn de processen voor externe toegang verspreid over verschillende afdelingen. De machinebouwer moet langs meerdere systemen voordat hij een storing kan verhelpen, wat de oplostijd flink verlengt. De gebruikte tools komen uit de IT-wereld en sluiten slecht aan op de protocollen en interfaces van machinebouwers. In beide situaties ontstaat het probleem op de aansluiting tussen afdelingen en partijen, en die aansluiting organiseer je met afspraken en rollen.

De IT-afdeling als regisseur van verandermanagement

Stefans advies aan CISO's, IT-managers en OT-managers richt zich op de IT-afdeling. Die koopt en implementeert de tool, en moet ook het verandermanagement op zich nemen.

"Het is een utopie om te denken dat het probleem opgelost is met alleen het aankopen van een product als IXON. Zo simpel is het helaas niet."

Het gaat om de mensen die straks met de oplossing werken. De technische dienst moet om drie uur 's nachts een toegangsverzoek kunnen goedkeuren, en de productiemanager en het management hebben elk hun eigen belangen. Pas als die in kaart zijn, werkt een opzet waarin de fabriek bepaalt wie wanneer toegang krijgt. Zo houdt de fabriek controle en kan de machinebouwer snel helpen. Dat kost tijd. Grip op externe toegang vraagt om samenwerking tussen IT, OT, de technische dienst, het management en de leveranciers.

​​Dit is een speciale editie van Security Innovation Stories, opgenomen op locatie tijdens Cybersec Netherlands 2026